• TR
  • EN
Sektörel Sorunlar
Sektörel Rekabet

Kayıt Dışı Üretim

Uygun kalitede üretim girdilerinin tedariki

Cam şişe tedariki

Sektörel rekabet

Devlet tarafından işletilen Tekel’in özelleştirmesi işletmeye ait tüm varlıkların tek parça olarak satışı şeklinde gerçekleşmiştir.

Eş zamanlı olarak sektöre, yeni markalar sunan diğer teşebbüsler de adım atmıştır. Sektör rekabete açılırken, rekabeti düzenleyici kurumların gözetimine muhtaç olmuştur. Sektörde, rakı kategorisinde hakim durumda olan bir firmanın eylemleri üzerine Rekabet Kurumu ilgili şirkete yaptırım uygulanmıştır. (Rekabet Kurumu Gerekçeli Karar Metni)

Sektörün gelişiminin çeşitlilik ve rekabetten geçtiğine inanan Gisder, sektörün yakın gözetim altında tutulmasını gelecek 10 yıllık süreçte kalıcı rekabet dengelerinin oluşması için kritik önemde görmektedir.

Kayıt dışı üretim

Yüksek alkollü içkiler sektöründe uygulanan vergiler dolayısı ile kayıtdışı üretim cazip kazançlar sunmaktadır.

Kayıtdışı üretim riski farklı şekillerde ortaya çıkabilir;

- Üretici firmaların beyan eksikliği:

Üretici firma satmış olduğu ürünlerden bir kısmını, fatura düzenlemeyerek beyan etmeyebilir. Böylece önemli miktardaki ÖTV gelirini elde ederken, satışa ilişkin ÖTV matrahı oluşmaz.

Sahte bandrol veya yüksek miktarda alınarak zayi gösterilen bandroller risk oranını artırıcı etkidedir.

Yasal olmayan, dökme veya ürüne ait olmayan kaplarda ürün satışı ise bir başka risk alanıdır.

Bandrol kullanım verileri ve satış verileri çaprazlanmalıdır.

Saha denetimleri arttırılmalı, satış noktalarında şüpheli ürünler incelenmeli, ihbarlar üzerinde hızlı sonuç alacak bir çağrı merkezi kurulmalıdır.

- Sahte ve Taklit Ürünler:

Merdiven altı tabir edilen imalathanelerde gıdaya uygun etil alkol ile anason esansının karıştırılması ile üretilir. Bu ürünlerin tadı rakıya benzer, su ilave edildiğinde beyazlaşır.

Yapımında kullanılan alkolün, son derece zehirli olan metil alkolden ayrımı ancak gelişmiş laboratuvar ekipmanları ile yapılabildiğinden, bu tür ürünleri tüketmek büyük sağlık riskleri içermektedir.

Saha denetimleri arttırılmalı, satış noktalarında şüpheli ürünler incelenmeli, ihbarlar üzerinde hızlı sonuç alacak bir çağrı merkezi kurulmalıdır.

- Boğma rakı üretimi:

Özellikle, Ege, Trakya ve Güneydoğu Anadolu’da görülen ve “boğma rakı” tabir edilen ürün esasen fermente edilen üzümün, anason tohumu ile basit damıtma cihazlarında kontrolsüz biçimde damıtılması ile üretilir.

Sonuçta, belirli kimyasallardan arınmamış bir içki elde edilir. Kokusu ve tadı oldukça ağırdır.

Bazı kimyasallardan arınmadığı için baş ağrısı ve bazı durumlarda zehirlenmelere yol açabilir.

Ne yazık ki, bu içki halk arasında kabul görmüş ve bazı kesimlerde alışkanlık oluşturmuştur.

Bu tür ürünler, tezgah altından çok ucuz fiyatlarla, pet şişelerde satışa sunulabilmektedir.

Saha denetimleri arttırılmalı, satış noktalarında şüpheli ürünler incelenmeli, ihbarlar üzerinde hızlı sonuç alacak bir çağrı merkezi kurulmalıdır.

Uygun kalitede üretim girdilerinin tedariki

- Azalan üzüm ve anason üretimi:

Türkiye’de anason ve üzüm üretim alanları giderek daralmaktadır.

Üzüm, içki sanayiinde kullanılmanın yanı sıra, ülkemizin önemli ihracat ürünleri arasındadır.

Dünyada pek çok ülke, üzüm üretimini teşvik etmektedir.

Türkiye’de böyle bir teşvik olmadığı için, bakımı oldukça maliyetli olan bağ alanları üretici tarafından sökülmektedir.

ANASON

Anason ise, Türkiye’nin endemik botanik çeşitlerindendir.

Dünya’da Akdeniz havzası ve civarında üretilen anason fırıncılık, ilaç, kozmetik, kimya gibi sanayilerde kullanılmak için dünyanın pek çok ülkesine ihraç edilmektedir.

Anason üretimi organize tarım şeklinde yapılmadığı için gelişimi son derece sınırlıdır.

Anason üretimini destekleyici makro tarım politikalarına ihtiyaç duyulmaktadır.

ANASON

Cam şişe tedariki

Türkiye’de yüksek alkollü içkilerde kullanılan cam şişelerin üretimini yapan az sayıda firma bulunmaktadır.

Kurulu hatların optimal çalışma kapasiteleri tek seferde 200-300 bin ünite civarında üretim yapmak üzere planlanmıştır.

Az miktarda üretilecek markalar ithalat veya seri üretim yapmayan imalatçılara yönelmek zorunda kalmaktadır.

İthalat yöntemi pahalı olup, küçük ölçekli imalatlarda kalite sorunlarıyla karşılaşılabilmektedir.

Az sayıda üretici olması, piyasada tedarikçi alternatiflerini daraltmakta ve kapasite sorunları doğurmaktadır.

Sipariş gecikmeleri, istenilen kalitede ürüne zamanında ve uygun maliyetle ulaşım sorunları mevcuttur.